👤

Ile rozwiązań w zależności od parametru m ma układ równań?

[x^2 +y^2+2x+4y= 0
[y= -2x+m


Odpowiedź :

Odpowiedź:

W zależności od paramteru m, układ rownań ma:

  1. 2 rozwiązania, jeżeli m∈(-9; 1)
  2. 1 rozwiązanie dla m=-9 lub m=1
  3. Nie ma rozwiazań dla m∈(-∞; -9)∪(1; ∞)

Równanie okręgu

[tex]\huge\boxed{O: (x-a)^2+(y-b)^2=r^2}[/tex]

gdzie:

  • S=(a, b) - środek okręgu
  • r - promień okręgu

Odległość punktu od prostej

Odległość punktu P=(x₀, y₀) od prostej k danej w postaci ogólnej Ax+By+C=0 wyznacza się ze wzoru:

[tex]\huge\boxed{d_{P, k}=\dfrac{|A\cdot x_0+B\cdot y_0+C|}{\sqrt{A^2+B^2}}}[/tex]

Wzajemne położenie prostej i okręgu

Okrąg i prosta mają:

  • dwa punkty wspólne, jeżeli odległość od środka okręgu do prostej jest mniejsza od długości promienia
    [tex]d_{S, k} < r[/tex]
  • jeden punkt wspólny, jeżeli odległość od środka okręgu do prostej jest równa długości promienia
    [tex]d_{S, k}[/tex]
  • nie mają punktów wspólnych, jeżeli odległość od środka okręgu do prostej większa od długości promienia.
    [tex]d_{S, k} > r[/tex]

Rozwiązanie:

[tex]\left\{\begin{array}{c}x^2+y^2+2x+4y=0\\y=-2x+m\end{array}\right\:[/tex]

"Zwijamy" pierwsze równanie z układu współrzędnych do postaci kanonicznej równania okręgu aby poznać współrzędne środka tego okręgu oraz długość promienia.

[tex]x^2+y^2+2x+4y=0\\x^2+2x+1+y^2+4y+4-5=0 |+5\\(x+1)^2+(y+2)^2=5\\r^2=5\\\boxed{r=\sqrt5, S=(-1, -2)}[/tex]

Przekształcamy drugie równanie z układu współrzędnych do postaci ogólnej.

[tex]y=-2x+m \to \underline{2x+y-m=0}[/tex]

Wyznaczamy wzór na odległość punktu S od prostej.

[tex]d=\dfrac{|2\cdot(-1)+1\cdot(-2)-m|}{\sqrt{2^2+1^2}}=\dfrac{|-2-2-m|}{\sqrt{4+1}}=\dfrac{|-4-m|}{\sqrt5}[/tex]

Korzystając z zależności między długością promienia okręgu a odległością środka okręgu od prostej, wyznaczamy dla jakiej wartości parametru m, układ równań ma 2, 1 lub 0 rozwiazań.

  1. Dwa rozwiązania:
    [tex]d < r\\\dfrac{|-4-m|}{\sqrt5} < \sqrt5 |\cdot \sqrt5\\|-4-m| < 5\\\\\begin{array}{ccc}-4-m < 5 |+4 & \vee & -(-4-m) < 5 \to4+m < 5 |-4\\-m < 9 |\cdot(-1)&\:&m < 1\\m > -9&\:&m < 1\end{array}\\\\\boxed{m\in(-9; 1)}[/tex]
  2. Jedno rozwiązanie:
    [tex]d=r\\\dfrac{|-4-m|}{\sqrt5}=\sqrt5 |\cdot \sqrt5\\|-4-m|=5\\\\\begin{array}{ccc}-4-m=5 |+4&\vee&-(-4-m)=5 \to 4+m=5 |-4\\-m=9 |\cdot(-1)&\:&m=1\\m=-9&\:&m=1\end{array}\\\boxed{m=-9 \vee m=1}[/tex]
  3. Brak rozwiązań
    [tex]d > r\\\dfrac{|-4-m|}{\sqrt5} > \sqrt5 |\cdot \sqrt5\\|-4-m| > 5\\\\\begin{array}{ccc}-4-m > 5 |+4 & \vee & -(-4-m) > 5 \to 4+m > 5 |-4\\-m > 9|\cdot(-1) &\:&m > 1\\m < -9&\:&m > 1\end{array}\\\\\boxed{m\in(-\infty; -9)\cup(1; \infty)}[/tex]

Ten układ zawsze będzie miał dwa rozwiązania, gdyż mamy tu równania stopnia 2-go. Może się jednak zdarzyć, że te dwa rozwiązania będą takie same (podwójne rozwiązanie), lub że nie będą one rzeczywiste. W treści pytania nie ma jednak ograniczenia, że muszą takie właśnie być.

Z drugiego równania podstawiam do pierwszego:

[tex]y=-2x+m[/tex]

otrzymuję wtedy:

[tex]x^2+(-2x+m)^2+2x+4(-2x+m)=0\\x^2+4x^2-4mx+m^2+2x-8x+4m=0\\5x^2-x(6+4m)+m^2+4m=0[/tex]

[tex]\Delta=(6+4m)^2-20(m^2+4m)=36+48m+16m^2-20m^2-80m\\\Delta=-4m^2-32m+36\\\sqrt{\Delta}=2\sqrt{-m^2-8m+9}\\x_{1}=\frac{6+4m-2\sqrt{-m^2-8m+9}}{10}=\frac{3+2m-\sqrt{-m^2-8m+9}}{5}\\x_2=\frac{3+2m+\sqrt{-m^2-8m+9}}{5}\\y_1=\frac{-6-4m+2\sqrt{-m^2-8m+9}+5m}{5}=\frac{-6+m+2\sqrt{-m^2-8m+9}}{5}\\y_2=\frac{-6+m-2\sqrt{-m^2+8m+9}}{5}[/tex]

Rozwiązanie te będę takie same, czyli zredukują się do jednego rozwiązania, gdy delta będzie równa zeru:

[tex]-m^2-8m+9=0\\\Delta_m=64+36=100\\m_1=\frac{8-10}{-2}=1\\m_2=\frac{8+10}{-2}=-9[/tex]

Zatem dla m=1 oraz m=-9 mamy jedno rozwiązanie

dla -9<m<1 mamy dwa różne rozwiązania rzeczywiste

dla pozostałych m mamy dwa rozwiązania zespolone

Jeżeli, z jakichś przyczyn interesują nas tylko rozwiązania rzeczywiste, bo np. tylko takie mają sens fizyczne, wtedy zamiast rozwiązywać to koszmarne równania, może postąpić sprytnie.

Zauważmy, że pierwsze równania można zapisać w postaci:

[tex]x^2+2x+1-1+y^2+4x+4-4=0\\(x+1)^2+(y+2)^2=5[/tex]

Jest to równania okręgu o środku w punkcie O=(-1;-2) oraz promieniu r=√5

Szukamy zatem punktów przecięcia okręgu z prostą o równaniu y=-2x+m

Jeżeli odległość tej prostej od punktu O będzie większa niż promień - brak rozwiązań rzeczywistych, równa promieniowi - jedno rozwiązanie (prosta jest styczne do okręgu) i w sytuacji, gdy jest mniejsza od promienia - mamy dwa rozwiązania:

Odległość punktu P=(a,b) od prostej o równaniu ogólnym Ax+By+C=0

[tex]d=\frac{|Aa+Bb+C|}{\sqrt{A^2+B^2}}[/tex]

w naszym wypadku (wezmę kwadrat odległości:

[tex]d^2=\frac{(2\cdot(-1)+1\cdot(-2)-m)^2}{4+1}=\frac{(-4-m)^2}{5}\\d^2=5\\(-4-m)^2=25\\4+m=5\ \vee\ 4+m=-5\\m=1\ \vee\ m=-9[/tex]

wtedy mamy jedno rozwiązanie

[tex]d^2 < 5\\(4+m)^2 < 25\\-5 < 4+m < 5\\-9 < m < 1[/tex]

dwa rozwiązania

oraz brak rozwiązań rzeczywistych poza tym przedziałem.

pozdrawiam