Tajny artykuł austriacko-neapolitańskiej umowy z 1815 r.
Dwie układające się strony zgadzają się co do tego, że w tworzeniu rządu w swym króle
stwie Jego Wysokość Król Obojga Sycylii nie zgodzi się na jakiekolwiek zmiany, które stałyby w sprzeczności ze starożytnymi instytucjami monarchii albo z zasadami przyjętymi
Jego Cesarską i Królewską Apostolską Wysokość [tj. cesarza Austrii] w zarządzaniu swymi włoskimi prowincjami.
a) Na podstawie wiedzy z podręcznika przedstaw sytuację międzynarodową (ze szczególnym
uwzględnieniem sytuacji państw włoskich), w jakiej nastąpiło podpisanie tej umowy.
b) Przedstaw hipotezę wyjaśniającą, dlaczego ten artykuł został utajniony przed opinią publiczną.
c) Rozważ, czy w świetle tego dokumentu można twierdzić, że Królestwo Neapolu było w pełni
suwerenne. Przedstaw argumenty.
7. Przeczytaj fragment deklaracji niepodległości Grecji i wykonaj polecenia.
Ogłoszenie niepodległości Grecji przez greckie Zgromadzenie Narodowe w 1822 r.
Naród grecki odwołuje się do świadectwa niebios i ziemi, że pomimo straszliwego jarzma
Ottomanów, które groziło mu zagładą, żyje jeszcze i istnieje. Uciskany przy pomocy środ-
ków równie niegodziwych, jak i niszczących, które tych okrutnych tyranów, łamiących swe
zobowiązania i zasadę słuszności, czyniły groźniejszymi jeszcze oprawcami, które zmierzały
do wytępienia całego ujarzmionego narodu, naród grecki znalazł się w absolutnej potrzebie
ujęcia za broń celem ochrony własnego bytu. [...] Takie oto są powody walki, jaką zmuszeni
jesteśmy rozpocząć przeciwko Turkom. Nie będąc zupełnie opartą na zasadach demagogii
i rokoszu, nie mając też zupełnie na względzie niczyich interesów osobistych, walka ta jest
walką narodową i świętą; ma ona na celu tylko odbudowę polityczną narodu i odzyskanie
dlań praw własności, honoru i życia, praw, z których korzystają narody cywilizowane - nasi
sąsiedzi, ale które zostały wydarte Grekom przez zdzierczą potęgę.
Historia powszechna 1789-1918. Wybór tekstów źródłowych,
oprac. L. Jaśkiewicz, I. Rusinowa, T. Wituch, Pułtusk 1997.
a) Na podstawie wiedzy z podręcznika określ etap walki narodowowyzwoleńczej, w którym
nastąpiło ogłoszenie cytowanego dokumentu.
b) Na podstawie tekstu deklaracji przedstaw argumentację Greków w sprawie przyczyn
powstania. Skomentuj rozbieżność pomiędzy rzeczywistą sytuacją Greków w imperium
osmańskim a obrazem przedstawionym w dokumencie.
c) Wyjaśnij, co rozumiano przez pojęcia praw własności, honoru i życia, i wymień cele powstania.
d) Rozważ, które narody cywilizowane mieli na myśli autorzy deklaracji i co znaczyło dla nich
bycie narodem cywilizowanym.
